صائن الدين على بن تركه

135

عقل و عشق يا مناظرات خمس ( فارسى )

زكات عشق تو آن است كه من كسانى را كه خواهان هدايت هستند ، در راه محبت تو هدايت كنم . شهادتم كشته شدن عاشقانه به پيش توست و جهاد اندامهايم در راه تو بر من واجب است . ص 59 ، س 17 : من لم يذق لم يعرف : كسى كه نچشيده باشد ، نمىداند چيست . از اقوال صوفيه است كه حكم ضرب المثل يافته است : « محبت حال را ذوق گويند . . . و شرب ، خوردن معنى صرف است از جام حرف . . . و نهايت ذوق به شرب است . . . گفته‌اند من ذاق عرف و من لم يذق لم يعرف » ( صوفىنامه ، ص 201 ) . هجويرى آن را به صورت « من لم يذق لا يدرى » آورده است ( نگاه كنيد به : كشف المحجوب ، ص 542 ) . مولانا فرمايد : اندرين بحث از خرد ره بين بدى * فخر رازى رازدار دين بدى ليك چون من لم يذق لم يدر بود * عقل و تخييلات وى حيرت فزود ( مثنوى ، ج 3 ، ص 254 ) . ص 59 ، س 18 - 19 : لا تقوم الساعة الّا على شرار الناس : قيامت به پا نمىشود ، مگر بر بدترين مردمان . ص 59 ، س 20 : الفتنة من هاهنا : ابن عمر روايت كرده است كه پيامبر ( ص ) در حالى كه جلو در حجرهء حفصه ( در روايت ابن سعيد جلو در حجرهء عايشه ) ايستاده بود ، به مشرق اشاره كرد و فرمود « ألا إنّ الفتنة هاهنا ، ألا إنّ الفتنة هاهنا من حيث يطلع قرن الشيطان » ( صحيح ، مسلم ، ص 180 ) . در فيض القدير آمده است كه فتنهء مرد در زن ، مال ، جان ، فرزند و همسايگان اوست و آن فتنه را روزه ، نماز ، صدقه ، امر به معروف و نهى از منكر مىپوشاند ( فيض القدير ، ج 4 ، ص 423 ) . ص 59 ، س 22 : يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا . . . : اى كسانى كه ايمان آورديد ، هنگامى كه گروهى را [ در جنگ ] ديدار كرديد خدا را بسيار ياد كنيد باشد كه رستگار شويد ( الأنفال 8 / 45 ) . ص 60 ، س 2 : دنيا زن پيرست . . . : از رباعيات مولاناست ، بيت اول آن چنين است : جهدى بكن ار پندپذيرى دو سه روز * تا پيشتر از مرگ بميرى دو سه روز ص 60 ، س 7 : لقاء الأمانى . . . : رسيدن به آرزوها در گرو شمشيرهاى برّان است و رسيدن به جايگاه بلندى ، در پوشيدن زرهى از نيزه‌هاست . شعر از طغرايى صاحب لامية العجم